Salonda en sık duyulan cümlelerden biri şudur: "Ben endomorfum, o yüzden zayıflayamıyorum." Ya da tam tersi: "Ektomorfum, ne yersem yiyeyim kilo alamıyorum." Bu üç kelimenin etrafında koca bir içerik endüstrisi kurulmuş durumda: vücut tipi testleri, "tipine özel" diyet listeleri, "ektomorflar için kas yapma programı" başlıklı videolar. Bu yazıda konuyu ne tamamen çöpe atacağız ne de sana tipine göre bir reçete yazacağız. Yapacağımız şey daha basit: bu fikrin nereden geldiğini anlatmak, bilimde bugün gerçekten ne için kullanıldığını göstermek, kanıtın tam olarak nerede bittiğini işaretlemek ve geriye kalan işe yarar kısmı sana bırakmak. Önce üç kelime ne anlama geliyor? Ektomorf, mezomorf ve endomorf aslında insanları koyduğun üç kutunun adı değil; bir ölçüm sisteminin üç ekseninin adı. Bilimsel literatürde bu sisteme somatotip (beden tipi) deniyor ve üç bileşen şöyle tanımlanıyor: Bileşen Ne ölçüyor? Günlük dille Endomorfi Gör...
Her salonun kapısında dönen bir cümle var: "Çocuk ağırlık kaldırırsa boyu kesilir." Bu cümle o kadar yaygın ki, birçok anne-baba çocuğunu salona yazdırmayı, birçok genç de evde konuyu açmayı erteliyor. Bu yazı o cümleyi ciddiye alıp kaynaklarla ele alıyor: inanç nereden çıktı, büyüme plağı gerçekte nedir, risk hangi durumda ortaya çıkar, kaç yaşında ve nasıl başlanır, neler kesinlikle yapılmaz. Baştan bir not: buradaki hiçbir satır tıbbi tavsiye değil, genel bilgilendirmedir. Çocuğunla ilgili bir karar vermeden önce hekimine danış. Kısa cevap: hayır, ağırlık boyu kesmiyor Konunun en güçlü iki otoritesi aynı yerde buluşuyor. Amerikan Kuvvet ve Kondisyon Derneği'nin (NSCA) gençlerde direnç antrenmanı pozisyon bildirisi yedi maddelik bir liste ile başlıyor. İlk madde şu: doğru tasarlanmış ve denetimli bir direnç antrenmanı programı gençler için görece güvenlidir. Aynı belgenin ilerleyen bölümünde şu cümle geçiyor: çocuk ve ergenlerde direnç antrenmanının boyca u...